COLOTECT ทางเลือกใหม่ในการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่ไม่ต้องส่องกล้อง

ทางเลือกใหม่ในการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่ไม่ต้องส่องกล้อง

มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง เป็นมะเร็งที่พบได้บ่อย และสามารถตรวจพบได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นหากได้รับการคัดกรองอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในผู้ที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไป ปัจจุบันนอกจากการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ หรือ Colonoscopy แล้ว ยังมีการตรวจจากอุจจาระที่เรียกว่า COLOTECT เป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับการคัดกรองแบบไม่ต้องส่องกล้อง.

COLOTECT คืออะไร?

COLOTECT เป็นการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่จาก ตัวอย่างอุจจาระ โดยวิเคราะห์ความผิดปกติของสารพันธุกรรม หรือ DNA methylation biomarkers จากเซลล์เยื่อบุลำไส้ที่หลุดออกมาปะปนในอุจจาระ.

เซลล์มะเร็งหรือเซลล์ก่อนมะเร็งอาจมีรูปแบบการเปลี่ยนแปลงของ DNA แตกต่างจากเซลล์ปกติ การตรวจจึงมีเป้าหมายเพื่อค้นหาความผิดปกติตั้งแต่ระยะที่ผู้ตรวจอาจยังไม่มีอาการ โดยจัดอยู่ในกลุ่ม Stool DNA Test / Multitarget Stool DNA Test.

ตรวจหาอะไร?

หน้าเว็บระบุว่า COLOTECT ตรวจความผิดปกติของ DNA methylation ในยีนที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งลำไส้ ได้แก่

• SDC2
• ADHFE1
• PPP2R5C

และใช้เทคนิค PCR (Polymerase Chain Reaction) ในกระบวนการตรวจวิเคราะห์.

จุดเด่นของ COLOTECT

ข้อดีสำคัญคือ ไม่ต้องส่องกล้อง และสามารถเก็บตัวอย่างอุจจาระที่บ้านตามขั้นตอนที่กำหนดได้ อีกทั้งไม่ต้องงดอาหารหรือเตรียมลำไส้เหมือนการส่องกล้อง จึงเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่กังวลหรือยังไม่พร้อมทำ Colonoscopy.

หน้าเว็บยังระบุว่า Stool DNA Test มีความไวในการตรวจหามะเร็งลำไส้สูงกว่า FIT ในบางการศึกษา โดยเฉพาะการตรวจมะเร็งระยะเริ่มต้น.

ประสิทธิภาพโดยประมาณ

• วิธีตรวจ Sensitivity ต่อมะเร็งลำไส้ Specificity
• COLOTECT ประมาณ 88–92% ประมาณ 90–92%
• FIT Test ประมาณ 65–73% ประมาณ 92–95%
• Colonoscopy สูงที่สุด สูงที่สุด

Sensitivity คือความสามารถในการตรวจพบโรคเมื่อมีโรคจริง ส่วน Specificity คือความสามารถในการให้ผลปกติเมื่อผู้ตรวจไม่มีโรค.

COLOTECT ต่างจาก FIT อย่างไร?

FIT Test ตรวจหา เลือดแฝงในอุจจาระ ขณะที่ COLOTECT ตรวจความผิดปกติของ DNA จากเซลล์ลำไส้ ดังนั้น COLOTECT อาจตรวจพบรอยโรคบางชนิดได้แม้ยังไม่มีเลือดออก

อย่างไรก็ตาม COLOTECT มีค่าใช้จ่ายสูงกว่า FIT และอาจมี ผลบวกลวง (False Positive) มากกว่าเล็กน้อย.

ถ้าผล COLOTECT เป็นบวก ต้องทำอย่างไร?

ผลตรวจผิดปกติ ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งแน่นอน โดยทั่วไปแพทย์จะพิจารณาให้ตรวจ Colonoscopy ต่อเพื่อยืนยัน เพราะการส่องกล้องสามารถมองเห็นรอยโรคโดยตรง ตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจ และตัดติ่งเนื้อบางชนิดออกได้ในคราวเดียว.

ดังนั้น COLOTECT จึงเป็น การตรวจคัดกรอง ไม่ใช่การตรวจยืนยันโรคมะเร็ง.

เหมาะกับใคร?

COLOTECT เหมาะเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่

• อายุ 45 ปีขึ้นไป
• ยังไม่เคยตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้
• ไม่สะดวกหรือไม่พร้อมส่องกล้อง
• ต้องการการตรวจแบบ Non-invasive
• อยู่ในกลุ่มความเสี่ยงทั่วไป หรือ Average Risk

ใครบ้างที่อาจควรส่องกล้องตั้งแต่แรก?

ในบางกรณีแพทย์อาจแนะนำ Colonoscopy โดยตรง เช่น ผู้ที่มี

• ถ่ายเป็นเลือด
• น้ำหนักลดผิดปกติ
• ภาวะโลหิตจาง
• ลักษณะการขับถ่ายผิดปกติต่อเนื่อง
• ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่
• เคยมีติ่งเนื้อลำไส้มาก่อน

สรุปจำง่าย

• FIT → ตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ
• COLOTECT → ตรวจความผิดปกติของ DNA จากอุจจาระ
• Colonoscopy → มองเห็นรอยโรคโดยตรง + ตัดชิ้นเนื้อ/ติ่งเนื้อได้

COLOTECT จึงเป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการ คัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่โดยไม่ต้องส่องกล้อง แต่หากผลผิดปกติยังจำเป็นต้องประเมินเพิ่มเติมด้วย Colonoscopy เพื่อยืนยันผลและวางแผนการรักษา.