ทำไมดื่มเท่ากัน แต่ผู้หญิงกลับเมาเร็วกว่าผู้ชาย?

ทำไมดื่มเท่ากัน แต่ผู้หญิงกลับเมาเร็วกว่าผู้ชาย?

หลายคนอาจเคยสังเกตว่า เมื่อผู้หญิงและผู้ชายดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเท่ากัน ผู้หญิงมักมีอาการมึนเมาเร็วกว่า ระดับแอลกอฮอล์ในเลือดสูงกว่า และได้รับผลกระทบจากแอลกอฮอล์มากกว่าผู้ชาย

ความแตกต่างนี้ไม่ได้เกิดจากความสามารถในการดื่มเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากความแตกต่างทางสรีรวิทยา การเผาผลาญ และฮอร์โมนเพศ ซึ่งได้รับการยืนยันจากงานวิจัยทางการแพทย์หลายฉบับ การเข้าใจกลไกเหล่านี้จะช่วยให้ผู้หญิงสามารถดื่มแอลกอฮอล์ได้อย่างมีความรู้และลดความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาว

แอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกายและถูกกำจัดอย่างไร?

หลังจากดื่มแอลกอฮอล์ แอลกอฮอล์จะถูกดูดซึมผ่านกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กเข้าสู่กระแสเลือด จากนั้นกระจายไปยังอวัยวะต่าง ๆ โดยเฉพาะสมอง ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการมึนเมา ตับจะทำหน้าที่กำจัดแอลกอฮอล์ผ่านเอนไซม์สำคัญ ได้แก่

• Alcohol Dehydrogenase (ADH)
• Aldehyde Dehydrogenase (ALDH)

ปัจจัยที่มีผลต่อระดับแอลกอฮอล์ในเลือด ได้แก่

• ปริมาณที่ดื่ม
• ความเร็วในการดื่ม
• น้ำหนักตัว
• ปริมาณอาหารในกระเพาะ
• อายุ
• เพศ

เพศเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อระดับแอลกอฮอล์ในเลือดอย่างชัดเจน

ผู้หญิงมีปริมาณน้ำในร่างกายน้อยกว่าผู้ชาย

แอลกอฮอล์เป็นสารที่ละลายในน้ำได้ดี โดยทั่วไป

ในขณะที่ผู้หญิงมีสัดส่วนไขมันในร่างกายมากกว่าผู้ชายตามธรรมชาติ เมื่อดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเท่ากัน แอลกอฮอล์จึงถูกเจือจางในปริมาณน้ำที่น้อยกว่า ทำให้ระดับแอลกอฮอล์ในเลือดสูงขึ้นมากกว่าผู้ชาย ผลคือ ผู้หญิงจะเริ่มมีอาการมึนเมาเร็วกว่า แม้จะดื่มในปริมาณเท่ากันก็ตาม

ผู้หญิงมีการกำจัดแอลกอฮอล์ในกระเพาะอาหารได้น้อยกว่า

ก่อนที่แอลกอฮอล์จะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด ร่างกายสามารถกำจัดแอลกอฮอล์บางส่วนได้ตั้งแต่ในกระเพาะอาหารผ่านเอนไซม์ Alcohol Dehydrogenase กระบวนการนี้เรียกว่า First-Pass Metabolism

งานวิจัยจากวารสาร New England Journal of Medicine พบว่า ผู้หญิงมีการทำงานของเอนไซม์ดังกล่าวในกระเพาะอาหารต่ำกว่าผู้ชาย ส่งผลให้

• แอลกอฮอล์ถูกกำจัดได้น้อยกว่า
• แอลกอฮอล์เข้าสู่กระแสเลือดมากกว่า
• ระดับแอลกอฮอล์ในเลือดสูงกว่า

แม้จะดื่มเครื่องดื่มชนิดเดียวกันและปริมาณเท่ากัน

ฮอร์โมนเพศหญิงมีผลต่อการเมา

ฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) และโปรเจสเตอโรน (Progesterone) มีผลต่อการตอบสนองของร่างกายต่อแอลกอฮอล์ ฮอร์โมนเหล่านี้ส่งผลต่อ

• การดูดซึมแอลกอฮอล์
• การกระจายตัวของแอลกอฮอล์ในร่างกาย
• การทำงานของสารสื่อประสาทในสมอง

ในผู้หญิงบางราย อาการมึนเมาอาจเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงของรอบเดือน เนื่องจากระดับฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลง

นอกจากนี้ ฮอร์โมนเพศหญิงยังมีผลต่อสารสื่อประสาทในสมอง เช่น

• Dopamine
• GABA
• Serotonin

ซึ่งเป็นระบบเดียวกับที่แอลกอฮอล์ออกฤทธิ์ จึงอาจทำให้ผู้หญิงมีความไวต่อผลของแอลกอฮอล์มากกว่าผู้ชาย

ทำไมผู้หญิงจึงได้รับผลเสียจากแอลกอฮอล์มากกว่า?

แม้ว่าจะดื่มในปริมาณน้อยกว่าผู้ชาย ผู้หญิงยังมีความเสี่ยงต่อโรคที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์มากกว่า

1. โรคตับ ผู้หญิงสามารถเกิด

• ไขมันพอกตับ
• ตับอักเสบจากแอลกอฮอล์
• ตับแข็ง

ได้เร็วกว่าและในปริมาณการดื่มที่ต่ำกว่า

2. โรคหัวใจและหลอดเลือด การดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำเพิ่มความเสี่ยงต่อ

• ความดันโลหิตสูง
• หัวใจเต้นผิดจังหวะ
• กล้ามเนื้อหัวใจเสื่อม

3. ผลกระทบต่อสมอง ผู้หญิงมีแนวโน้มเกิด

• ความจำเสื่อม
• การทำงานของสมองลดลง
• ความผิดปกติทางอารมณ์

ได้เร็วกว่าผู้ชายเมื่อได้รับแอลกอฮอล์ในระดับเดียวกัน

4. ความเสี่ยงต่อมะเร็ง องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า ไม่มีระดับการดื่มแอลกอฮอล์ที่ปลอดภัยต่อสุขภาพอย่างสมบูรณ์ การดื่มแอลกอฮอล์เพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งหลายชนิด เช่น

• มะเร็งช่องปาก
• มะเร็งคอหอย
• มะเร็งหลอดอาหาร
• มะเร็งตับ
• มะเร็งลำไส้ใหญ่
• มะเร็งเต้านม

โดยเฉพาะมะเร็งเต้านม ซึ่งเป็นมะเร็งที่พบบ่อยในผู้หญิง

ผู้หญิงควรดื่มแอลกอฮอล์ได้มากแค่ไหน?

ปัจจุบันองค์การอนามัยโลกย้ำว่า ไม่มีระดับการดื่มที่ปลอดภัยอย่างสมบูรณ์ อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ที่เลือกดื่ม ควรจำกัดปริมาณให้อยู่ในระดับความเสี่ยงต่ำ โดยทั่วไปแนะนำว่า

• ผู้หญิงไม่ควรเกิน 1 Standard Drink ต่อวัน
• ไม่ควรดื่มทุกวัน
• ควรมีวันงดดื่มหลายวันต่อสัปดาห์
• หลีกเลี่ยงการดื่มรวดเร็วหรือดื่มหนักในครั้งเดียว

ตัวอย่าง 1 Standard Drink

• เบียร์ 5% ประมาณ 250–330 มิลลิลิตร
• ไวน์ 12% ประมาณ 100–150 มิลลิลิตร
• สุรา 40% ประมาณ 30–45 มิลลิลิตร

ผู้หญิงเมาง่ายกว่าผู้ชายเนื่องจากมีปริมาณน้ำในร่างกายน้อยกว่า มีการกำจัดแอลกอฮอล์ในกระเพาะอาหารได้น้อยกว่า และได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนเพศหญิงที่ส่งผลต่อการเผาผลาญและการตอบสนองของสมองต่อแอลกอฮอล์

ดังนั้น เมื่อดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเท่ากัน ผู้หญิงมักมีระดับแอลกอฮอล์ในเลือดสูงกว่า เมาเร็วกว่า และมีความเสี่ยงต่อผลเสียต่อสุขภาพมากกว่าผู้ชาย

การดื่มอย่างมีสติ รู้ขีดจำกัดของตนเอง และหลีกเลี่ยงการดื่มเกินความสามารถของร่างกาย เป็นวิธีสำคัญในการลดความเสี่ยงจากแอลกอฮอล์และดูแลสุขภาพในระยะยาว