SPF และ PA ต่างกันอย่างไร? เลือกกันแดดให้ถูก ปกป้องผิวได้จริง

SPF และ PA ต่างกันอย่างไร? เลือกกันแดดให้ถูก ปกป้องผิวได้จริง

รังสีอัลตราไวโอเลต (Ultraviolet radiation: UV) จากแสงแดด เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความเสียหายต่อผิวหนังทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยเฉพาะ

• รังสี UVB ทำให้เกิดผิวไหม้แดด (sunburn) และ เพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนัง
• รังสี UVA แทรกซึมลึกถึงชั้นหนังแท้ ทำลายคอลลาเจนและอีลาสติน ส่งผลให้เกิดริ้วรอยก่อนวัย ฝ้า กระ และความเสื่อมของผิว (photoaging)

ค่า SPF (Sun Protection Factor) คืออะไร

ค่า SPF เป็นตัวชี้วัดความสามารถของผลิตภัณฑ์กันแดดในการป้องกันรังสี UVB ความหมายในทางคลินิก คือ “ระยะเวลาที่ผิวสามารถทนแดดโดยไม่ไหม้ได้ เมื่อเทียบกับการไม่ใช้กันแดด”

การตีความค่า SPF โดยประมาณ

• SPF 15 ป้องกันรังสี UVB ได้ประมาณ 93%
• SPF 30 ป้องกันได้ประมาณ 97%
• SPF 50 ป้องกันได้ประมาณ 98%

แม้ค่า SPF ที่สูงขึ้นจะเพิ่มการป้องกัน แต่ความแตกต่างเชิงร้อยละไม่มาก อย่างไรก็ตาม ในประเทศเขตร้อน เช่น ประเทศไทย แนะนำให้ใช้ SPF 30–50+ เป็นอย่างน้อย

ค่า PA (Protection Grade of UVA) คืออะไร

ค่า PA เป็นระบบที่ใช้วัดความสามารถในการป้องกันรังสี UVA รังสี UVA มีคุณสมบัติสำคัญคือ

• สามารถทะลุผ่านเมฆและกระจก
• ลงลึกถึงชั้นหนังแท้ (dermis)
• ทำให้เกิดการเสื่อมของโครงสร้างผิว

ระดับของค่า PA

PA+ : ป้องกันระดับต่ำ

PA++ : ป้องกันระดับปานกลาง

PA+++ : ป้องกันระดับสูง

PA++++ : ป้องกันระดับสูงมาก

ในชีวิตประจำวัน แนะนำให้เลือกอย่างน้อย PA+++ ขึ้นไป

ความแตกต่างระหว่าง SPF และ PA

แม้ทั้งสองค่าใช้ประเมินประสิทธิภาพของกันแดด แต่มีบทบาทแตกต่างกันอย่างชัดเจน

• SPF เน้นป้องกันรังสี UVB ซึ่งเป็นสาเหตุของผิวไหม้แดดและมะเร็งผิวหนัง
• PA เน้นป้องกันรังสี UVA ซึ่งเป็นสาเหตุของริ้วรอยและความเสื่อมของผิว

ดังนั้น ผลิตภัณฑ์กันแดดที่เหมาะสมควรเป็นแบบ Broad-spectrum หรือสามารถป้องกันได้ทั้ง UVA และ UVB

แนวทางการเลือกกันแดดให้เหมาะกับการใช้งาน

1. เลือกค่า SPF และ PA ให้เหมาะกับกิจกรรม

• ใช้ในชีวิตประจำวัน: SPF 30+ และ PA+++
• ทำกิจกรรมกลางแจ้ง: SPF 50+ และ PA++++

2. เลือกตามสภาพผิว

• ผิวมันหรือเป็นสิวง่าย: เลือกสูตร non-comedogenic
• ผิวแห้ง: เลือกสูตรที่มีสารให้ความชุ่มชื้น

3. พิจารณาคุณสมบัติกันน้ำ (Water resistance)

• เหมาะสำหรับผู้ที่ออกกำลังกายหรือมีเหงื่อออกมาก

วิธีใช้กันแดดให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด

การใช้กันแดดอย่างถูกต้องมีความสำคัญไม่แพ้การเลือกผลิตภัณฑ์

• ใช้ในปริมาณเพียงพอ โดยใบหน้าแนะนำประมาณ “2 ข้อนิ้ว”
• ทาก่อนออกแดด 15–20 นาที
• ทาซ้ำทุก 2–3 ชั่วโมง โดยเฉพาะเมื่อมีเหงื่อออกหรือหลังล้างหน้า
• ใช้ร่วมกับการป้องกันอื่น เช่น สวมหมวก หรือหลีกเลี่ยงแดดช่วง 10.00–16.00 น.

ค่า SPF และ PA เป็นตัวชี้วัดสำคัญในการเลือกผลิตภัณฑ์กันแดด

โดยมีบทบาทแตกต่างกัน คือ

• SPF ป้องกันรังสี UVB ที่ทำให้เกิดผิวไหม้และมะเร็งผิวหนัง
• PA ป้องกันรังสี UVA ที่ทำให้เกิดริ้วรอยและความเสื่อมของผิว

การเลือกใช้กันแดดที่มีค่า SPF 30–50+ และ PA+++ หรือ PA++++ ร่วมกับการใช้อย่างถูกวิธี จะช่วยลดความเสี่ยงของความเสียหายต่อผิวหนัง และเป็นพื้นฐานสำคัญของการดูแลสุขภาพผิวในระยะยาว