คนไข้ไขมันในเลือดสูงกินไข่ได้หรือไม่? ไขข้อสงสัยเรื่องไข่กับคอเลสเตอรอลตามหลักการแพทย์

คนไข้ไขมันในเลือดสูงกินไข่ได้หรือไม่?

ไขข้อสงสัยเรื่องไข่กับคอเลสเตอรอลตามหลักการแพทย์

เมื่อพูดถึงโรคไขมันในเลือดสูง หลายคนมักนึกถึงการงดไข่เป็นอันดับแรก เพราะเชื่อว่าไข่แดงมีคอเลสเตอรอลสูงและเป็นสาเหตุโดยตรงของโรคหัวใจ อย่างไรก็ตาม ความรู้ทางการแพทย์ในปัจจุบันพบว่า ความสัมพันธ์ระหว่างการรับประทานไข่กั ระดับไขมันในเลือดมีความซับซ้อนกว่าที่เคยเข้าใจกันในอดีต

ปัจจุบันสมาคมโรคหัวใจและสมาคมเบาหวานหลายแห่งทั่วโลกไม่ได้กำหนดจำนวนไข่ที่ห้ามรับประทานอย่างชัดเจน แต่ให้ความสำคัญกับรูปแบบการรับประทานอาหารโดยรวม รวมถึงปัจจัยเสี่ยงส่วนบุคคลของผู้ป่วยแต่ละราย

ไข่ไก่มีคอเลสเตอรอลมากแค่ไหน

ไข่ไก่ 1 ฟองมีคอเลสเตอรอลประมาณ 180–200 มิลลิกรัม โดยคอเลสเตอรอลส่วนใหญ่อยู่ในไข่แดง

นอกจากคอเลสเตอรอลแล้ว ไข่ยังเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงที่มีกรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วน อุดมด้วยวิตามินบี 12 วิตามินดี โคลีน ลูทีน และซีแซนทีน ซึ่งเป็นสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อสมองและดวงตา

ดังนั้นไข่จึงไม่ใช่อาหารที่ควรถูกมองว่าเป็นอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพเสมอไป

ไข่ทำให้ LDL สูงขึ้นจริงหรือไม่

คำตอบคือ "ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล"

งานวิจัยพบว่าประมาณ 70% ของประชากรทั่วไปตอบสนองต่อคอเลสเตอรอลจากอาหารเพียงเล็กน้อย เมื่อรับประทานไข่มากขึ้น ระดับ LDL cholesterol อาจเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยหรือแทบไม่เปลี่ยนแปลง

อย่างไรก็ตาม มีบางกลุ่มที่เรียกว่า Hyper-Responders ซึ่งอาจมีระดับ LDL cholesterol เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนเมื่อรับประทานอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง

กลุ่มที่มักพบการตอบสนองดังกล่าว ได้แก่

• ผู้ป่วยโรคไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม
• ผู้ป่วยเบาหวาน
• ผู้ที่มีภาวะดื้อต่ออินซูลิน
• ผู้ที่มีภาวะอ้วนลงพุง
• ผู้ที่มียีน ApoE4

ทำไมผู้ป่วยบางคนจึงมี LDL สูงแม้กินอาหารดี

แต่ยังมีระดับ LDL cholesterol สูงได้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยทางพันธุกรรม

สิ่งที่เพิ่ม LDL มากกว่าไข่

สำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่ อาหารที่มีผลเพิ่ม LDL cholesterol มากกว่าไข่ ได้แก่

• ไขมันอิ่มตัวจากเนื้อสัตว์ติดมัน
• หนังไก่
• หมูสามชั้น
• เนย
• ชีสไขมันสูง
• กะทิในปริมาณมาก
• อาหารทอดซ้ำ

อาหารแปรรูป เช่น ไส้กรอก เบคอน และแฮม

การลดอาหารกลุ่มนี้มักส่งผลต่อระดับ LDL cholesterol มากกว่าการงดไข่เพียงอย่างเดียว

ผู้ป่วยไขมันในเลือดสูงควรกินไข่ได้เท่าไร

จากหลักฐานทางการแพทย์ในปัจจุบัน ผู้ป่วยไขมันในเลือดสูงส่วนใหญ่สามารถรับประทานไข่ได้ประมาณ 1 ฟองต่อวัน โดยไม่พบผลเสียต่อสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดอย่างมีนัยสำคัญ

สำหรับผู้ที่ควบคุมระดับไขมันได้ดี ไม่มีโรคหัวใจ และไม่มีภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม อาจสามารถรับประทานไข่ได้ 1–2 ฟองต่อวันภายใต้การดูแลด้านโภชนาการที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยที่มี

• LDL cholesterol สูงมากกว่า 190 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร
• โรคไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม
• โรคหลอดเลือดหัวใจ
• กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
• ผ่าตัดบายพาสหรือใส่ขดลวดหัวใจ

ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมเป็นรายบุคคล

ผู้ป่วยไขมันในเลือดสูงไม่จำเป็นต้องงดไข่โดยสิ้นเชิง ปัจจุบันหลักฐานทางการแพทย์สนับสนุนว่าการรับประทานไข่ประมาณ 1 ฟองต่อวันสามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารสุขภาพได้ในคนส่วนใหญ่สิ่งสำคัญกว่าการนับจำนวนไข่คือการควบคุมน้ำหนัก ลดไขมันอิ่มตัว ลดอาหารแปรรูป ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และติดตามระดับไขมันในเลือดตามคำแนะนำของแพทย์

เนื่องจากแต่ละคนตอบสนองต่อคอเลสเตอรอลจากอาหารไม่เท่ากัน การประเมินความเสี่ยงและการวางแผนโภชนาการเฉพาะบุคคลจึงเป็นแนวทางที่เหมาะสมที่สุดในการดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาว