Carpal Tunnel Syndrome: ภาวะเส้นประสาทมีเดียนถูกกดทับบริเวณข้อมือ

Carpal Tunnel Syndrome ภาวะเส้นประสาทมีเดียนถูกกดทับบริเวณข้อมือ

Carpal Tunnel Syndrome (CTS) เป็นภาวะเส้นประสาทถูกกดทับที่พบได้บ่อย เกิดจากการกดทับของ เส้นประสาทมีเดียน (Median Nerve) ภายในช่อง Carpal Tunnel บริเวณข้อมือ ส่งผลให้เกิดอาการชา ปวด และอ่อนแรงของมือ ซึ่งอาจกระทบต่อการทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันได้ โดยพบได้บ่อยในวัยทำงาน โดยเฉพาะผู้หญิงและผู้ที่ต้องใช้มือหรือข้อมือซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน

Carpal Tunnel คืออะไร

Carpal Tunnel เป็นช่องแคบบริเวณข้อมือ โดยมี

• กระดูกข้อมือ หรือ Carpal Bones เป็นส่วนด้านล่าง
• Transverse Carpal Ligament อยู่ด้านบน
• ภายในมี Median Nerve
• และเส้นเอ็นงอนิ้ว หรือ Flexor Tendons จำนวน 9 เส้น

เมื่อความดันภายในช่องนี้เพิ่มขึ้น เส้นประสาท Median Nerve จะถูกกดทับ และทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นประสาทตามมา

กลไกการเกิดโรค

เมื่อแรงดันภายใน Carpal Tunnel เพิ่มขึ้น อาจทำให้

• เลือดไปเลี้ยงเส้นประสาทลดลง (Nerve Ischemia)
• ปลอกไมอีลินของเส้นประสาทเสื่อม (Demyelination)
• การนำกระแสประสาทผิดปกติ

หากปล่อยไว้นานโดยไม่ได้รับการรักษา อาจเกิดความเสียหายของเส้นประสาทแบบถาวรได้

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด Carpal Tunnel Syndrome ได้แก่

• การใช้ข้อมือซ้ำ ๆ
• เพศหญิง
• อายุประมาณ 40–60 ปี
• โรคเบาหวาน
• ภาวะไทรอยด์ต่ำ
• โรคอ้วน
• ภาวะตั้งครรภ์
• อาชีพที่ต้องใช้แรงมือ หรือใช้เครื่องมือที่มีแรงสั่นสะเทือนเป็นประจำ

อาการที่พบบ่อย

ผู้ป่วยมักมีอาการชา หรือรู้สึกเสียวซ่า (Paresthesia) บริเวณที่เส้นประสาท Median Nerve รับความรู้สึก ได้แก่

• นิ้วหัวแม่มือ
• นิ้วชี้
• นิ้วกลาง
• ครึ่งหนึ่งของนิ้วนางด้านที่อยู่ใกล้นิ้วกลาง

อาจพบอาการอื่นร่วมด้วย เช่น

• ปวดมือหรือข้อมือ โดยเฉพาะเวลากลางคืน
• มืออ่อนแรง
• หยิบจับสิ่งของได้ไม่มั่นคง

ในระยะที่รุนแรง อาจพบ กล้ามเนื้อบริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือ หรือ Thenar Muscle ฝ่อลีบ และความสามารถในการหยิบจับสิ่งของลดลง

การวินิจฉัย

การวินิจฉัย Carpal Tunnel Syndrome ใช้ทั้งอาการทางคลินิกและการตรวจเพิ่มเติม ได้แก่

1. การตรวจร่างกาย

แพทย์อาจใช้การทดสอบ เช่น

• Phalen’s Test
• Tinel’s Sign

เพื่อประเมินการระคายเคืองหรือกดทับของเส้นประสาทบริเวณข้อมือ

2. การตรวจทางไฟฟ้า

Electrodiagnostic Study เป็นการตรวจสำคัญที่ช่วยยืนยันการวินิจฉัยและประเมินความรุนแรงของการกดทับเส้นประสาท

3. การตรวจทางภาพ

ในบางกรณีอาจใช้

• Ultrasound
• MRI เมื่อมีข้อบ่งชี้หรือจำเป็นต้องประเมินรายละเอียดเพิ่มเติม

แนวทางการรักษา

1. การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

• เหมาะกับผู้ที่มีอาการในระยะเริ่มต้นหรือยังไม่รุนแรง เช่น
• ใส่ Wrist Splint โดยเฉพาะช่วงกลางคืน
• ใช้ยาต้านการอักเสบ NSAIDs ตามความเหมาะสม
• ฉีด Corticosteroid
• ทำกายภาพบำบัด

2. การรักษาด้วยการผ่าตัด

หากอาการรุนแรง หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบอนุรักษ์ แพทย์อาจพิจารณา

Carpal Tunnel Release

เป็นการผ่าตัดคลายบริเวณที่กดทับเส้นประสาท เพื่อเพิ่มพื้นที่ภายใน Carpal Tunnel และลดแรงกดต่อ Median Nerve โดยเป็นแนวทางมาตรฐานสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงหรือมีข้อบ่งชี้ชัดเจน

ผลการรักษา

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ตอบสนองต่อการรักษาได้ดี โดยเฉพาะเมื่อได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

แต่หากปล่อยให้เส้นประสาทถูกกดทับเป็นเวลานาน อาจเกิด ความเสียหายของเส้นประสาทแบบถาวร และทำให้การฟื้นตัวไม่สมบูรณ์ได้

สรุป

Carpal Tunnel Syndrome เป็นภาวะที่ Median Nerve ถูกกดทับภายในช่องข้อมือ ทำให้เกิดอาการชา ปวด เสียวซ่า และมืออ่อนแรง

การรักษามีตั้งแต่ Wrist Splint, ยา, การฉีด Corticosteroid, กายภาพบำบัด ไปจนถึงการผ่าตัด Carpal Tunnel Release ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ

การวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรกมีความสำคัญ เพราะช่วยลดความเสี่ยงต่อความเสียหายของเส้นประสาทแบบถาวร และช่วยให้การทำงานของมือกลับมาได้ดีขึ้น